สวัสดีเพื่อนๆ สมาชิก ครูต้นไผ่ดอทคอม ทุกท่านครับ วันนี้พบกับ ครูต้นไผ่ดอทคอม เช่นเคยครับ วันนี้แอดมินมีไฟล์มาแนะนำให้เพื่อนๆ สมาชิกได้ดาวน์โหลดไปใช้งาน เป็นไฟล์ คู่มือโครงการศึกษาจัดทำแผนงานและแนวทางขับเคลื่อนการดำเนินงานธนาคารขยะ (Recyclable Waste Bank) ภายใต้กระทรวงมหาดไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 ซึ่งเพื่อนๆ สมาชิกสามารถดาวน์โหลดนำไปศึกษาและนำไปเป็นแนวทางในการดำเนินการจัดทำคู่มือจัดทำแผนงานและแนวทางขับเคลื่อนการดำเนินงานธนาคารขยะ (Recyclable Waste Bank) ภายใต้กระทรวงมหาดไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 ตามบริบทของสถานศึกษา ได้ครับ แอดมินขอแนะนำไฟล์ คู่มือโครงการศึกษาจัดทำแผนงานและแนวทางขับเคลื่อนการดำเนินงานธนาคารขยะ (Recyclable Waste Bank) ภายใต้กระทรวงมหาดไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 ตามรายละเอียดดังนี้ ครับ

ดาวน์โหลด คู่มือโครงการศึกษาจัดทำแผนงานและแนวทางขับเคลื่อนการดำเนินงานธนาคารขยะ (Recyclable Waste Bank) ภายใต้กระทรวงมหาดไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567 โดย ศูนย์บริการวิชาการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

คู่มือโครงการธนาคารขยะแห่งอนาคต พัฒนาชุมชนไทยสู่ความยั่งยืนด้วยระบบจัดการขยะรีไซเคิลที่ทันสมัย

ธนาคารขยะหรือ Recyclable Waste Bank เป็นหนึ่งในนวัตกรรมการจัดการขยะที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในปัจจุบัน โดยเป็นระบบที่ผสมผสานระหว่างการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเข้ากับการสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน กระทรวงมหาดไทยได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของโครงการดังกล่าว จึงได้จัดทำแผนงานขับเคลื่อนการดำเนินงานธนาคารขยะอย่างเป็นระบบในปีงบประมาณ พ.ศ.2567 เพื่อขยายผลไปสู่ทุกท้องถิ่นทั่วประเทศไทย

แนวคิดพื้นฐานของธนาคารขยะเริ่มต้นจากการมองเห็นคุณค่าของวัสดุเหลือใช้ที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้อีกครั้ง แทนที่จะปล่อยให้กลายเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม ระบบนี้ทำงานคล้ายกับธนาคารทั่วไป โดยสมาชิกสามารถนำขยะรีไซเคิลมาฝากและได้รับผลตอบแทนเป็นเงินหรือคะแนนที่สามารถแลกของใช้ได้ ซึ่งไม่เพียงแต่ช่วยลดปริมาณขยะเท่านั้น แต่ยังสร้างจิตสำนึกในการดูแลสิ่งแวดล้อมให้กับประชาชนอีกด้วย

วัตถุประสงค์หลักของโครงการธนาคารขยะภายใต้กระทรวงมหาดไทยมุ่งเน้นไปที่การพัฒนาระบบจัดการขยะในชุมชนให้มีประสิทธิภาพและความยั่งยืน โดยส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง สร้างรายได้เสริมให้กับครัวเรือน ลดค่าใช้จ่ายในการจัดการขยะของหน่วยงานท้องถิ่น และที่สำคัญคือการสร้างเครือข่ายชุมชนเข้มแข็งที่มีจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม

การดำเนินงานธนาคารขยะเริ่มต้นจากการจัดตั้งศูนย์รับซื้อขยะรีไซเคิลในชุมชน ซึ่งต้องมีสถานที่เหมาะสม อุปกรณ์ชั่งน้ำหนัก ระบบบันทึกข้อมูล และบุคลากรที่มีความรู้ความเข้าใจในการแยกประเภทขยะรีไซเคิล สมาชิกที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับสมุดบัญชีเพื่อบันทึกการทำรายการ คล้ายกับการใช้บริการธนาคารทั่วไป เมื่อนำขยะรีไซเคิลมาฝาก เจ้าหน้าที่จะชั่งน้ำหนักและบันทึกจำนวนเงินที่ได้รับตามราคากลางของแต่ละประเภทขยะ

ประเภทขยะรีไซเคิลที่สามารถนำมาฝากได้มีหลากหลายชนิด เช่น กระดาษทุกประเภท พลาสติกขวดน้ำ ถุงพลาสติก กระป๋องเครื่องดื่ม โลหะต่างๆ และขยะอิเล็กทรอนิกส์ แต่ละประเภทจะมีราคารับซื้อที่แตกต่างกันตามสภาวะตลาด และคุณภาพของวัสดุ การกำหนดราคาจะพิจารณาจากต้นทุนการขนส่ง ความต้องการของตลาด และคุณภาพของขยะรีไซเคิลที่นำมาฝาก

แผนงานการขับเคลื่อนโครงการในปี พ.ศ.2567 ได้กำหนดเป้าหมายการจัดตั้งธนาคารขยะให้ครอบคลุมทุกอำเภอในประเทศไทย โดยเริ่มจากการพัฒนาต้นแบบในพื้นที่นำร่องที่มีความพร้อมด้านโครงสร้างและการมีส่วนร่วมของชุมชน จากนั้นจะขยายผลไปสู่พื้นที่อื่นๆ อย่างเป็นระบบ การดำเนินการจะเน้นการสร้างความเข้าใจและการยอมรับจากประชาชน ผ่านกิจกรรมประชาสัมพันธ์ การอบรมความรู้ และการสาธิตวิธีการคัดแยกขยะอย่างถูกต้อง

บทบาทของหน่วยงานท้องถิ่นในโครงการธนาคารขยะมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยต้องทำหน้าที่เป็นผู้สนับสนุนและประสานงานหลัก จัดหาสถานที่ ให้การสนับสนุนทางการเงิน จัดหาบุคลากร และสร้างระเบียบข้อบังคับที่เอื้อต่อการดำเนินงาน นอกจากนี้ยังต้องทำหน้าที่ติดตามประเมินผล และรายงานความก้าวหน้าของโครงการต่อหน่วยงานต้นสังกัด

การจัดการด้านการเงินและบัญชีของธนาคารขยะต้องมีความโปร่งใสและตรวจสอบได้ โดยจัดทำระบบบัญชีที่ชัดเจน มีการแยกเงินของธนาคารขยะออกจากเงินส่วนตัว จัดทำรายงานการเงินเป็นประจำ และมีคณะกรรมการตรวจสอบจากตัวแทนชุมชน รายได้ของธนาคารขยะจะมาจากการขายขยะรีไซเคิลให้กับโรงงานหรือผู้รับซื้อ โดยหักค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน เช่น ค่าเช่าสถานที่ ค่าจ้างเจ้าหน้าที่ ค่าขนส่ง และสำรองเงินทุนหมุนเวียน

เทคโนโลยีสารสนเทศมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาธนาคารขยะสู่ยุคดิจิทัล โดยการนำระบบคอมพิวเตอร์มาใช้ในการบันทึกข้อมูล การคำนวณราคา และการจัดทำรายงาน รวมถึงการพัฒนาแอปพลิเคชันบนมือถือเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับสมาชิก สามารถตรวจสอบยอดเงิน ราคาขยะรีไซเคิล และข้อมูลข่าวสารต่างๆ ได้ตลอดเวลา การใช้เทคโนโลยี QR Code ในการระบุตัวตนสมาชิกและบันทึกรายการ ทำให้การดำเนินงานมีความรวดเร็วและแม่นยำมากขึ้น

การสร้างเครือข่ายธนาคารขยะระหว่างชุมชนต่างๆ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการขยะและการตลาด โดยการรวมกลุ่มซื้อขยะรีไซเคิลในปริมาณมาก ทำให้มีอำนาจต่อรองราคาที่ดีกว่า การแลกเปลี่ยนประสบการณ์และความรู้ระหว่างเครือข่าย การจัดกิจกรรมร่วมกัน เช่น งานแสดงผลงาน การประกวดแข่งขัน และการอบรมความรู้ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ความท้าทายหลักในการดำเนินงานธนาคารขยะ ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชาชนให้หันมาคัดแยกขยะ การรักษาคุณภาพของขยะรีไซเคิลให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน การจัดการกับความผันผวนของราคาตลาด และการสร้างความยั่งยืนทางการเงิน แนวทางแก้ไขคือการให้ความรู้แก่ประชาชนอย่างต่อเนื่อง การสร้างระบบจูงใจที่เหมาะสม การหาแหล่งรายได้เสริม เช่น การขายผลิตภัณฑ์รีไซเคิล และการขอรับการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน

การติดตามและประเมินผลโครงการธนาคารขยะจะใช้ตัวชี้วัดหลายด้าน เช่น จำนวนสมาชิกที่เข้าร่วม ปริมาณขยะรีไซเคิลที่รวบรวมได้ รายได้ที่เกิดขึ้น ระดับความพึงพอใจของสมาชิก และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การเก็บข้อมูลจะทำเป็นประจำทุกเดือน และสรุปผลเป็นรายไตรมาสและรายปี เพื่อนำมาวิเคราะห์แนวโน้ม หาจุดที่ควรปรับปรุง และวางแผนการพัฒนาในระยะต่อไป

การพัฒนาศักยภาพบุคลากรเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จของโครงการ โดยต้องจัดการอบรมให้กับเจ้าหน้าที่ธนาคารขยะในเรื่องเทคนิควิธีการคัดแยกขยะ การใช้เครื่องมืออุปกรณ์ การบันทึกข้อมูล การให้บริการลูกค้า และการจัดการด้านการเงิน รวมถึงการพัฒนาทักษะความเป็นผู้นำชุมชนและการสื่อสารให้กับคณะกรรมการธนาคารขยะ เพื่อให้สามารถขับเคลื่อนโครงการได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนเป็นอีกกลยุทธ์สำคัญ โดยเชิญชวนโรงงานอุตสาหกรรม ห้างสรรพสินค้า และธุรกิจต่างๆ เข้ามามีส่วนร่วมในโครงการ ทั้งในการรับซื้อขยะรีไซเคิล การให้การสนับสนุนทางการเงิน การสนับสนุนเทคโนโลยี หรือการเป็นตลาดรองรับผลิตภัณฑ์ที่ทำจากวัสดุรีไซเคิล ความร่วมมือดังกล่าวจะช่วยสร้างห่วงโซ่คุณค่าที่ครบถ้วนและยั่งยืน

การศึกษาเป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม จึงได้มีการบูรณาการธนาคารขยะเข้ากับระบบการศึกษา โดยสนับสนุนให้สถานศึกษาจัดตั้งธนาคารขยะในโรงเรียน จัดกิจกรรมการเรียนรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะ การสร้างผลิตภัณฑ์จากวัสดุรีไซเคิล และการประกวดแข่งขันโครงงานด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เด็กและเยาวชนมีความรู้ความเข้าใจและสามารถเป็นพลังขับเคลื่อนในการเปลี่ยนแปลงสังคม

การจัดการธนาคารขยะในชุมชนเมืองและชนบทมีความแตกต่างกัน ในชุมชนเมืองมักมีปริมาณขยะมาก แต่มีความหลากหลายและอาจปนเปื้อน จึงต้องเน้นการสร้างระบบการคัดแยกที่มีประสิทธิภาพ การใช้เทคโนโลยีในการจัดการ และการสร้างแรงจูงใจให้กับประชาชนที่มีวิถีชีวิตเร่งรีบ ส่วนในชุมชนชนบทแม้จะมีปริมาณขยะน้อยกว่า แต่มีความเข้มแข็งของชุมชนและการมีส่วนร่วมที่สูง จึงเหมาะกับการพัฒนาแบบพึ่งพาตนเองและการสร้างผลิตภัณฑ์เพิ่มมูลค่า

นวัตกรรมและการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากวัสดุรีไซเคิลเป็นอีกมิติหนึ่งที่เสริมสร้างมูลค่าให้กับธนาคารขยะ โดยการสนับสนุนให้ชุมชนพัฒนาทักษะการสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่จากขยะรีไซเคิล เช่น กระเป๋าจากขวดพลาสติก เฟอร์นิเจอร์จากกระดาษ อุปกรณ์ตกแต่งบ้านจากวัสดุเหลือใช้ ซึ่งไม่เพียงแต่สร้างรายได้เพิ่มเติม แต่ยังเป็นการแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของการใช้ประโยชน์จากขยะอย่างสร้างสรรค์

การสื่อสารและการตลาดมีส่วนสำคัญต่อความสำเร็จของโครงการ โดยการสร้างแบรนด์และเอกลักษณ์ของธนาคารขยะแต่ละแห่ง การใช้สื่อสังคมออนไลน์ในการประชาสัมพันธ์ การจัดกิจกรรมสร้างความตระหนักรู้ และการเล่าเรื่องราวความสำเร็จของสมาชิกเพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนอื่นๆ การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพจะช่วยเพิ่มจำนวนสมาชิก สร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง และสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับโครงการ

ระบบฐานข้อมูลและการจัดการสารสนเทศเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหารจัดการธนาคารขยะในระดับจังหวัดและประเทศ โดยการรวบรวมข้อมูลจากธนาคารขยะทั่วประเทศ วิเคราะห์แนวโน้ม ประมวลผลเพื่อการตัดสินใจเชิงนีติ และเผยแพร่สารสนเทศให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ระบบข้อมูลที่มีประสิทธิภาพจะช่วยให้การบริหารจัดการโครงการเป็นไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิผล

การบูรณาการธนาคารขยะกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากจะช่วยขยายผลกระทบเชิงบวกให้กับชุมชน โดยการเชื่อมโยงกับกิจกรรมอื่นๆ เช่น การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การเกษตรอินทรีย์ ผลิตภัณฑ์ OTOP และการพัฒนาอาชีพ การบูรณาการดังกล่าวจะสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนที่ยั่งยืนและเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจของชุมชน

การวิจัยและพัฒนาเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยยกระดับธนาคารขยะให้ก้าวทันเทคโนโลยีและความต้องการของสังคม โดยการศึกษาวิธีการใหม่ๆ ในการจัดการขยะ การพัฒนาเทคโนโลยีการแปรรูป การสร้างผลิตภัณฑ์นวัตกรรม และการศึกษาผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมและสังคม การวิจัยที่มีคุณภาพจะเป็นฐานความรู้สำหรับการพัฒนาโครงการให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

แผนยุทธศาสตร์ระยะยาวของโครงการธนาคารขยะมุ่งสู่การเป็นส่วนหนึ่งของระบบเศรษฐกิจหมุนเวียนของประเทศ โดยการขยายขอบเขตไปยังการจัดการขยะทุกประเภท การพัฒนาอุตสาหกรรมรีไซเคิล การสร้างมูลค่าเพิ่มจากผลิตภัณฑ์รีไซเคิล และการเชื่อมโยงกับตลาดส่งออก แผนยุทธศาสตร์นี้จะช่วยให้ประเทศไทยกลายเป็นแหล่งรีไซเคิลที่สำคัญของภูมิภาคและสร้างรายได้ให้กับประเทศในระยะยาว

ปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สำคัญที่สุดคือการมีส่วนร่วมและความมุ่งมั่นของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่ระดับผู้นำประเทศ หน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา องค์กรภาคประชาสังคม และประชาชนทุกคน การทำงานร่วมกันอย่างจริงจังและต่อเนื่องจะทำให้โครงการธนาคารขยะเป็นจริงและสร้างประโยชน์อย่างยั่งยืนให้กับประเทศชาติและคนไทยทุกคนในอนาคต

โครงการธนาคารขยะภายใต้กระทรวงมหาดไทยจึงไม่ได้เป็นเพียงแค่การจัดการขยะธรรมดา แต่เป็นการปฏิวัติวิธีคิดและการดำเนินชีวิตของคนไทยให้มีจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อม มีรายได้เสริมจากการจัดการขยะ และร่วมกันสร้างสังคมที่ยั่งยืนสำหรับลูกหลานในอนาคต ความสำเร็จของโครงการนี้จะเป็นต้นแบบที่ดีสำหรับประเทศอื่นๆ ในการจัดการปัญหาขยะและสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนที่แท้จริง

แนวทางการจัดทำแผนงานและการขับเคลื่อนโครงการภายใต้กระทรวงมหาดไทย ปีงบประมาณ 2567

ความสำคัญและวัตถุประสงค์ของธนาคารขยะ (Recyclable Waste Bank)

ปัญหาขยะล้นเมืองเป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และเศรษฐกิจของประเทศ เพื่อแก้ไขปัญหานี้ กระทรวงมหาดไทยได้เล็งเห็นถึงศักยภาพของการจัดการขยะรีไซเคิลผ่าน “ธนาคารขยะ” หรือ Recyclable Waste Bank ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างความร่วมมือระหว่างชุมชนและหน่วยงานภาครัฐ

วัตถุประสงค์ของโครงการธนาคารขยะ

1. ลดปริมาณขยะในชุมชน : ส่งเสริมให้ประชาชนแยกขยะที่สามารถรีไซเคิลได้จากขยะทั่วไป ช่วยลดปริมาณขยะที่ต้องกำจัด
2. สร้างรายได้ให้กับชุมชน : ขยะที่นำมารีไซเคิลสามารถสร้างรายได้ให้กับประชาชนและชุมชนผ่านการซื้อขายกับบริษัทรีไซเคิล
3. สร้างความตระหนักรู้เรื่องสิ่งแวดล้อม : สร้างความรู้ความเข้าใจในเรื่องการจัดการขยะและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
4. พัฒนาศักยภาพของชุมชนในการบริหารจัดการขยะ: ส่งเสริมการบริหารจัดการอย่างยั่งยืนในระดับท้องถิ่น

ธนาคารขยะไม่เพียงแต่เป็นกลไกในการลดขยะ แต่ยังเป็นเครื่องมือที่ช่วยปลูกฝังพฤติกรรมการจัดการขยะที่ยั่งยืนในระยะยาว

ขั้นตอนการจัดทำแผนงานธนาคารขยะในชุมชน

การจัดทำแผนงานธนาคารขยะจำเป็นต้องมีการวางแผนอย่างรอบคอบเพื่อให้สามารถขับเคลื่อนโครงการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ขั้นตอนสำคัญได้แก่

1. ศึกษาสภาพปัญหาและบริบทของชุมชน
   • สำรวจปริมาณและประเภทของขยะที่เกิดขึ้นในชุมชน
   • วิเคราะห์ความพร้อมและความต้องการของชุมชนในการเข้าร่วมโครงการ
2. ออกแบบโครงสร้างธนาคารขยะ
   • กำหนดบทบาทของหน่วยงานและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง
   • วางระบบการรับฝากขยะ เช่น การจัดประเภทขยะและการกำหนดราคาซื้อขาย
3. อบรมและสร้างความรู้ความเข้าใจ
   • จัดการอบรมให้กับสมาชิกในชุมชนเรื่องการคัดแยกขยะ
   • สร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องผลกระทบจากขยะต่อสิ่งแวดล้อม
4. ดำเนินการและติดตามผล
   • เริ่มต้นการดำเนินงานตามแผนที่วางไว้
   • ประเมินผลลัพธ์ของโครงการ เช่น ปริมาณขยะที่ลดลงและรายได้ของชุมชน

การดำเนินงานอย่างเป็นระบบจะช่วยให้โครงการธนาคารขยะในชุมชนสามารถพัฒนาต่อยอดและสร้างผลกระทบที่ยั่งยืนได้

แนวทางขับเคลื่อนธนาคารขยะสู่ความยั่งยืน

เพื่อให้โครงการธนาคารขยะสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่องและมีผลกระทบเชิงบวกในระยะยาว กระทรวงมหาดไทยได้กำหนดแนวทางขับเคลื่อนสำคัญไว้ดังนี้

1. การสนับสนุนจากภาครัฐ
   • ให้การสนับสนุนงบประมาณ อุปกรณ์ และทรัพยากรที่จำเป็น
   • ส่งเสริมการจัดทำนโยบายที่เอื้ออำนวยต่อการจัดการขยะอย่างมีประสิทธิภาพ
2. สร้างเครือข่ายความร่วมมือ
   • ร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและภาคเอกชนในการสนับสนุนการจัดการขยะ
   • สร้างเครือข่ายธนาคารขยะในระดับท้องถิ่นเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้และทรัพยากร
3. การสร้างนวัตกรรมและเทคโนโลยี
   • สนับสนุนการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บและรีไซเคิลขยะ
   • พัฒนานวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าของขยะรีไซเคิล
4. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน
   • สนับสนุนให้ประชาชนมีบทบาทในการจัดการขยะ
   • จัดกิจกรรมรณรงค์เพื่อสร้างแรงจูงใจ เช่น การมอบรางวัลหรือสิทธิประโยชน์ให้กับผู้ที่มีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง

การขับเคลื่อนโครงการธนาคารขยะสู่ความยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีต่อสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ตัวอย่างไฟล์เอกสาร

เอกสารเป็นไฟล์ PDF

ดาวน์โหลดไฟล์เอกสารจากลิงก์ด้านล่างนี้ นะครับ

ขอบคุณแหล่งที่มา : ศูนย์บริการวิชาการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย